Başta destekler olmak üzere bir çok sorununa rağmen, son yıllarda tarıma olan ilgi artıyor. Sektöre dışarıdan ciddi yatırımlar yapılıyor. Bir çok işadamı, holding, daha önce tarımla ilgisi olmayan girişimci tarıma yatırım yapıyor.

Bankalar, tarım sektörüne yönelik çok farklı kredi paketleri ile kredi desteği sağlıyor. Tarımsal kredi hacmi 13 milyar lirayı aştı. Yakın zamanda 15 milyar liraya ulaşması bekleniyor.

Tarıma olan bu ilginin önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. İlgi arttıkça tarımsal desteklere ilişkin sorular, beklentiler, bilgi ihtiyacı da önem kazanıyor.

Sektöre yatırım yapmak isteyenlerin sıklıkla sordukları sorular şöyle:

Tarıma ne kadar destek veriliyor?

Daha çok hangi ürünler destekleniyor?

Ne kadar prim veriliyor?

Mazot ve gübre desteği ne kadar?

Destekler ne kadar sürede ödeniyor?

Sorular uzayıp gidiyor. Bu sorulara yanıt vermeden önce bir durum tespiti yapmakta yarar var.

Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş ülkeler tarımsal destekleri 5 yıllık programlar ile açıklıyor. Üretici, hangi ürüne ne kadar destek alacağını önceden bilerek, önünü görerek üretim kararını veriyor. Türkiye’de ise, destekler genellikle bir yıl gecikmeli açıklanıyor. Çiftçi üretiyor, hasadını yapıyor, ürününü satıyor ondan sonra ne kadar destek alacağını öğrenebiliyor. Böyle olunca tarımda üretim planlaması yapmak güçleşiyor.

2009 ürün yılına ilişkin destekler 11 Kasım 2009 tarihli Resmi Gazete’de açıklandı. Bu desteklerin ödemeleri ise 2010 bütçesinden yapılacak.

Daha çarpıcı bir örnekle açıklamak gerekirse, üç yılı aşkın bir süre üzerinde çalışılan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli ilk kez 2010 yılında uygulanacak. Bundan böyle 16 üründe destekleme primleri belirlenen 30 havzaya göre verilecek. Çiftçiler 2010 ürünü buğdayın ekimini yaptı. Ancak, henüz ne kadar destek verileceği belli değil. Üstelik buğdaya alternatif ürünler var. Trakya’daki bir çiftçi buğday, ayçiçeği, kanola ve diğer ürünlere verilecek desteği şimdiden bilirse hangi ürünü ekeceğine karar vermiş olur. Üretim planlaması da böyle sağlanır.

Resmi Gazete’de yayınlanan 2009 desteklerine göre tarımsal üretimde 6 ana başlıkta oluşan tarım destekleri şöyle:

1- Alan bazlı destekler: Destekleme bütçesinin yaklaşık yüzde 39’unu oluşturan alan bazlı destekler, mazot, kimyevi gübre, toprak analizi, organik tarım, iyi tarım, örtü altı iyi tarım, alternatif ürün(tütün) ve fındık destekleri olmak üzere 8 ana destek kaleminden oluşuyor. Kimyevi gübre desteği ürüne göre dekar başına 3 lira ile 5.5 lira arasında değişiyor. Mazot desteği ise, dekar başına 2 lira ile 5.5 lira arasında değişiyor. Toprak analizi yaptıran çiftçilere dekar başına 2.5 lira destek veriliyor. Alan bazlı destek kapsamında tütüne alternatif ürün yetiştiren çiftçilere 2009 üretim yılı için dekara 120 lira destek veriliyor. Bu destek, Adıyaman, Batman, Bitlis, Burdur, Diyarbakır, Hatay, Mardin, Muş ve Trabzon illerindeki üreticileri kapsıyor.

Organik tarım yapan üreticilere dekar başına 20 lira destek ödeniyor. İyi tarım uygulamaları ile meyve ve sebze üretimi yapanlar dekara 15 lira destek alırken örtüaltında(seracılık) iyi tarım uygulaması ile üretim yapanlar dekar başına 75 lira destek alıyor.

Bu yıl ilk kez fındıkta alan bazlı destek kapsamına alındı. Buna göre fındık üreticilerine dekara 150 lira ödeme yapılacak. Ayrıca, fındığını söken çiftçiye dekar başına 150 lira, fındık yerine üreteceği alternatif ürün içinde 150 lira olmak üzere toplam 300 lira alan bazlı destek ödemesi yapılacak...

Ali Ekber Yıldırım www.istekobi.com.tr

yazının devamı için:
http://www.istekobi.com.tr/kobi-bilgi-merkezi/makaleler/tarimsal-destekler-m68.aspx